Regionale Energiestrategie (RES) - wat is het ook al weer?

-In het kader van het Nationaal Klimaatakkoord heeft het Rijk aan alle 30 regio’s in Nederland gevraagd te onderzoeken hoe en waar ze energie kunnen besparen en energie duurzaam kunnen opwekken. Regio’s stellen hiervoor een Regionale Energiestrategie (RES) op. Deze RES is een instrument om te komen tot keuzes voor de besparing van energie, de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de benodigde energie-infrastructuur. De RES heeft een horizon van 2030 met een lange termijn doorkijk naar 2050.

 

Met het opstellen van een gezamenlijke RES laten we als 21 gemeenteraden, twee algemene besturen van Waterschappen en Provinciale Staten zien dat we zelf verantwoordelijkheid erkennen en nemen de gestelde opgave – op tijd – te realiseren. Het opstellen van een RES is een complexe opgave met enorme technische, financiële, maatschappelijke en ruimtelijke impact. Voor bijvoorbeeld het aanwijzen van zoekgebieden voor de plaatsing van windturbines en zonnevelden is altijd een afweging nodig met andere belangen, zoals de energie-infrastructuur, ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijk draagvlak. De RES verbindt daarom belangrijke stakeholders: provincies, gemeenten, waterschappen, netbeheerders, burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

 

130726_2377 580x580
De energietransitie is een grote opgave die we nu samen op een innovatieve manier moeten oppakken.
  • 1 Opgave
  • 100% Duurzame Energie in 2050
  • 65 PJ Nodig na energiebesparing

 

Het Rijk vraagt de regio’s om uiterlijk 1 juni 2020 een eerste concept van hun RES in te dienen. We zien de concept-RES als een tussenstap in het proces, waarin we als regio de koers uitzetten. Dit concept wordt beoordeeld door het Rijk. Daarna hebben de regio’s nog een aantal maanden de tijd om tot een RES 1.0 te komen en deze in te dienen bij het Rijk. De RES 1.0 moet ingediend zijn op 1 maart 2021. Ook daarna gaat het proces door: elke 2 jaar vindt er een herijking plaats van de RES. Dan wordt beoordeeld of de doelen en ambities nog realistisch en ambitieus genoeg zijn. Bovendien is de verwachting dat wij door technologische vooruitgang en opgedane ervaringen nieuwe inzichten krijgen. De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen en omgevingsverordeningen).

 

In de werkgroepen strategie, communicatie- en participatie, besparing, warmte en grootschalige opwek duurzame energie werken alle partijen momenteel samen aan de (concept-)RES. Dit proces is beschreven in de Startnotitie voor het proces van de RES, die in het voorjaar van 2019 aan alle raden, GS en DB van de Waterschappen is voorgelegd.

 

Waar staan we nu?

Een korte weergave per werkgroep:

 

Werkgroep Besparing

De werkgroep Besparing heeft de besparingsopgave in beeld gebracht. Belangrijk hierbij te vermelden is dat:

  • het Rijk uitgaat van besparing als een belangrijk thema;
  • het Rijk met de opgave van grootschalige opwek op land al rekening heeft  gehouden met de realisatie van de besparingsopgave;
  • er niet bekend is met welke realisatie het Rijk rekening houdt;
  • besparing geen invloed heeft op de opgave die de regio’s opgelegd hebben gekregen voor grootschalige duurzame energie.

 

In de concept-RES komt te staan:

  • de regionale besparingsopgave;
  • strategie om de besparingsopgave te realiseren;
  • benoemen van de doelgroepen;
  • kansen per doelgroep.

 

Voor de RES 1.0 brengt de werkgroep in beeld welke besparingsopties er zijn per doelgroep, inclusief de kansrijke aanpakken. Daarin worden meegenomen:

  • de maatschappelijke kosten;
  • de bijdrage aan de besparingsdoelstelling;
  • hoe realistisch een mogelijkheid is;
  • het draagvlak.

 

Een belangrijke tussenconclusie is dat gemeenten zelf maar beperkt verantwoordelijk zijn voor de opgave. De ambities uit het Nationaal Klimaatakkoord moeten samen met de stakeholders gerealiseerd worden. De besparingsplannen die uit de RES voortkomen moeten dus ook door de stakeholders gedragen worden. Hierin ligt dus ook een duidelijke opgave voor elke gemeente zelf.

 

Werkgroep Grootschalige opwek duurzame energie

De werkgroep Grootschalige opwek duurzame energie brengt de volgende elementen in kaart voor de concept-RES:

  • een schatting van het potentiële vermogen in MW dat daadwerkelijk gerealiseerd kan worden;
  • verschillende scenario’s, om inzicht te geven wat het bod ‘in het veld’ kan betekenen;
  • de haalbaarheid van de benodigde aanpassingen voor de elektriciteitsinfrastructuur en inzicht in de fasering, benodigde kosten en ruimte van deze aanpassingen;
  • het te doorlopen proces om te komen tot realisatie van zonne- en windparken:
    - uitvoering benodigde onderzoeken in het kader van het plan MER;
    - uitwerking participatietraject.
  • wat wij nodig hebben van rijks-, provinciaal, en regiobeleid om meer duurzame energie op te wekken. 

In de RES 1.0, dus nà 1 juni 2020, worden keuzes gemaakt op basis van de potentiekaarten en het landschappelijk onderzoek.

 

Werkgroep Warmte

De werkgroep Warmte inventariseert voor de concept RES het aanbod en de vraag van warmte in de regio. Hiervoor maakt de werkgroep een overzicht van:

  • de warmtebronnen in de regio (nu en in de toekomst);
  • de warmtevraag in de regio (nu en in de toekomst);
  • de bestaande en geprojecteerde infrastructuur voor warmte in de regio.

 

Daarnaast werkt de werkgroep aan een realistische relatie tussen bronnen en vraag, afgezet in tijd en in kosten. Ook maakt de werkgroep een overzicht van de stakeholders om hierbij te betrekken:

  • infrabeheerders
  • afnemers
  • investeerders
  • eigenaren warmtebronnen.

 

In de RES 1.0 wordt een eerste analyse gemaakt van huidige en toekomstige cruciale knelpunten en/of kansen voor ontwikkeling op regionaal niveau.

 

Vervolg proces besluitvormig concept-RES

Alle input die we ophalen in de verschillende bijeenkomsten en gesprekken met alle partijen op de diverse thema’s wordt verwerkt en besproken in verschillende rondes met de wethouders. Begin april wordt de concept-RES, die wij zien als tussenbalans, aan alle colleges aangeboden, met de vraag om deze in de eigen raad te bespreken en vervolgens vast te stellen. Wij vragen elk college om hiertoe met de eigen raad het gesprek aan te gaan over de concept-RES. De reacties die wij van de colleges ontvangen worden vervolgens verwerkt in een oplegnotitie die we met de concept-RES aanbieden aan het Rijk. Met dit advies gaan we aan de slag in het vervolgproces naar de RES 1.0. Daarnaast krijgen we in september feedback vanuit het Rijk op onze concept-RES. Dit kan aanleiding geven tot aanscherping.

 

De RES 1.0 moet uiterlijk 1 maart 2021 worden aangeboden aan het Rijk en wordt eind 2020 aan alle gemeenteraden ter vaststelling voorgelegd.

 

Meer weten?

Lees hier meer over het Nationaal Klimaatakkoord.
Meer informatie over de 30 regio’s die aan een RES werken vindt u hier 

 

Een voorstelrondje

Als we het hebben over een regio die aan een strategie werkt, over wie gaat het dan precies?

 

De Metropoolregio Eindhoven bestaat uit 21 gemeenten. Het zijn de bestuurders van deze gemeenten die samen met de provincie Noord-Brabant en de waterschappen, die het proces van de RES aansturen. Samen vormen zij de stuurgroep voor  de RES. Voorzitter van de stuurgroep is Frans Kuppens, wethouder van de gemeente Cranendonck en bestuurlijk trekker voor het thema energietransitie binnen de Metropoolregio Eindhoven.

 

20200203 foto voor website van FK-RT-SL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Van links naar rechts: voorzitter Frans Kuppens en vice-voorzitters Rik Thijs en Stef Luijten.

De medewerkers van de gemeenten, provincie en waterschappen werken samen aan de inhoud van de RES. Zij onderzoeken bijvoorbeeld hoe we onze gebouwen duurzaam kunnen gaan verwarmen of welke techniek er nodig is om duurzame energie op te wekken. Vanuit de gemeenten zijn dit medewerkers die dagelijks werken aan duurzaamheid, energie of infrastructurele projecten.

Meer weten over hoe we als regio zijn georganiseerd? Lees hier dan verder

 

Provincie

De provincie stelt regionale projectleiders en provinciale kennis ter beschikking. Ze geeft bijvoorbeeld opdracht voor onderzoeken naar de haalbaarheid van duurzame energieprojecten en zorgt dat er een warmtebronnenregister komt.

 

Waterschappen

De waterschappen in de regio’s helpen mee vanwege hun kennis en ervaring bij vragen over de (her)inrichting van de ruimte in de regio. Ze kennen veel belanghebbende partijen, zoals landbouw- en natuurorganisaties. Die zijn vanwege hun grondgebied belangrijke partners als het gaat om het verkennen van kansen voor het grootschalig opwekken van duurzame energie. Ook het terrein van de waterschappen is daarvoor mogelijk geschikt.

 

Enexis denkt mee

Enexis Netbeheer beheert ongeveer 180.000 kilometer elektriciteitskabels en 42.000 kilometer gasleidingen, verspreid over 5 provincies in Nederland. Enexis heeft daarmee de maatschappelijke taak om klanten aan te sluiten op het energienet en te zorgen voor een betrouwbare energievoorziening. Daarom hebben de ambities van het Klimaatakkoord en de RES  belangrijke gevolgen voor de huidige en toekomstige energie infrastructuur van Enexis. Vanuit deze verantwoordelijkheid biedt Enexis met kennis en data een belangrijke bijdrage aan de RES.

 

Inwoners, bedrijven en organisaties

De energietransitie gaat iedereen aan. Daarom gaan we graag in gesprek met inwoners, bedrijven en organisaties over de energietransitie. Op welke plaatsen in de regio is het grootschalig en duurzaam opwekken van energie mogelijk? Wat kunnen we doen om huizen en gebouwen te verduurzamen? En waar kunnen we energie besparen? Zo werken we samen aan een sterk onderbouwde RES voor iedereen!

 

Samen komen gemeenten, provincie en waterschapen tot de inhoud van de Regionale Energiestrategie. Zij zullen de RES voorleggen aan de 21 gemeenteraden, Gedeputeerde Staten van de provincie en de Algemene Besturen van de waterschappen. Die bepalen vervolgens of zij akkoord gaan met de inhoud van de RES.

 

Contactpersonen

   
Barbara 300x450

Barbara Marcus

Procesmanager; coördinator
040 2594 558 ...

20200316 Ronald Kraus Ronald Kraus

Procesmanager

040 2594 578...

 

 

Berry 300 x 450

Berry de Jong
Procesmanager 040 2594 566...

Delen

FacebookTwitterLinkedIn