Gezonde Groene Groei van de Brainportregio
Ruim 70 bestuurders en ambtenaren uit de regio kwamen op 11 september bijeen in het Huis van Waalre voor het symposium Gezonde Groene Groei van de Brainportregio. Centraal stond de vraag hoe gezondheid een vanzelfsprekend uitgangspunt kan worden van ruimtelijke keuzes.
Gastspreker Marianne Lefever, expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, hield de aanwezigen een duidelijke boodschap voor: draai het ontwerpproces om. Begin niet bij de woningbouwopgave, maar bij de vraag wat een gezonde leefomgeving vraagt. Kijk naar wat inwoners nodig hebben aan ruimtelijke structuren voor gezonde en sociaal sterke netwerken.
Waar kunnen we op een gezonde manier woningen en mensen toevoegen? En waar liggen kansen voor sterke groenblauwe en sociale netwerken? Door deze vraag aan de voorkant te stellen ontstaat ruimte voor gezonde groei. Daarbij is een goede samenwerking tussen het ruimtelijk en sociaal domein essentieel. Gezondheid, leefbaarheid, voorzieningen, ontmoeting, mobiliteit en wonen zijn immers nauw met elkaar verweven. Volgens Lefever vraagt dit om een integraal proces, waarbij beide domeinen vanaf het begin gezamenlijk optrekken in de ontwikkeling van plannen en gebieden. Hoewel deze samenwerking aan de voorkant meer tijd en afstemming vraagt, leidt zij vaak tot betere afwegingen, meer draagvlak en minder bezwaarprocedures achteraf.
Regionale ontwikkelingen
De boodschap sloot goed aan bij ontwikkelingen binnen de regio. Giovanni Wouters, secretaris-directeur van de Metropoolregio Eindhoven, benadrukte dat er steeds meer aandacht is voor de sociaal-maatschappelijke kant van de schaalsprong. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van Gulbergen als regionaal landschapspark, het programma Vitale Groene Leefomgeving en de samenwerking binnen Vitaal Brainport. Ook Anne-Marijn de Wit, directeur van de GGD Brabant-Zuidoost, onderstreepte het belang van gezondheid in ruimtelijke ontwikkeling. De ambitie is aanwezig en er worden stappen gezet, maar de uitdaging ligt vooral in de praktische vertaling naar beleid en uitvoering.
Vervolgstappen
Uit de interactieve sessies kwam naar voren dat de volgende stap vooral wordt gezien in gezondheid als vertrekpunt bij gebiedsontwikkeling. Daarbij werden enkele belangrijke aandachtspunten genoemd:
- samenwerking tussen het sociaal en ruimtelijk domein vraagt om meer gezamenlijke taal en ontmoeting;
- Naast concrete doelstellingen over bijvoorbeeld het aantal woningen, ook harde doelstellingen formuleren op het gebied van gezondheid en groen;
- een betrokken groep bestuurlijke ambassadeurs kan het verschil maken. Zij zorgen voor draagvlak en helpen het thema op de agenda te houden;
- er is behoefte aan concrete pilots en praktijkvoorbeelden die laten zien hoe gezondheidsdoelen kunnen worden vertaald naar de dagelijkse praktijk.
De roep om een concrete vertaalslag via pilots vond veel weerklank bij de aanwezigen. Alleen door samen aan de slag te gaan zijn we straks niet alleen de slimste regio, maar ook de gezondste.