Ontwikkeldag: werkatelier klimaatadaptatie

De regio, provincie en waterschappen ontmoeten elkaar twee keer per jaar op ontwikkeldagen. Hier werken we samen als één overheid aan een aantrekkelijke, bereikbare en concurrerende regio. We werken vooruitlopend op de Omgevingswet als ‘één overheid’ om effectiever en sterker te zijn. Tijdens de ontwikkeldag worden afspraken gemaakt over gezamenlijke lobbyactiviteiten, onderzoeken, pilots en investeringen. Ook kijken we in ‘ontwikkelateliers’ wat verder in de toekomst. Belangrijke onderwerpen worden onderzocht, bediscussieerd en er worden richtinggevende uitspraken omgezet in afspraken en vervolgstappen. In december 2017 zijn drie onderwerpen in een ontwikkelatelier uitgediept: Transitie Landelijk Gebied; Vernieuwing Openbaar vervoer en Klimaatadaptatie.

 

Sfeerverslag werkatelier klimaatadaptatie

klimaatadaptatie zaalHet werkatelier Klimaatadaptatie vindt in een interactieve sfeer plaats. Bij binnenkomst van de deelnemers draait het filmpje van de Integrale Strategie Ruimte (ISR) van de Metroloopregio Eindhoven in een verder lege zaal. Het lint op de vloer roept associaties op als ‘over de streep’ en ‘we beginnen met niets’.

Maar we beginnen met een open gesprek en niet vanaf nul: In de ISR is klimaatadaptatie een belangrijk thema en gemeenten zijn op eigen kracht zelf ook al aan de slag met dit onderwerp. Vaak via het spoor van het GRP: Gemeentelijk RioleringsPlan, maar zoals diverse deelnemers benadrukken: de transitie naar klimaatbestendige wijken en gebieden is een breder verhaal met  consequenties voor ruimtelijke planning, inrichting, (grond)gebruik en zelfs financiering.

 

De nood tot aanpassen wordt duidelijk gevoeld na de enorme overlast en schade in 2016. We weten nog niet alles, maar gaan wel vast aan de slag, met partners. Kortom nu wel beginnen en blijvend het programma aanpassen op basis van nieuwe inzichten. Door meerdere bestuurders wordt het belang van goede gebiedskennis benadrukt, denk aan hoogtekaart, bodemsoort, wijktype, positie in het water- en rioolsysteem - bijvoorbeeld via een ‘water op straat kaart’ zoals in Reusel – De Mierden toegepast is.

 

Op basis van een viertal stellingen worden de deelnemers verleid om positie te kiezen. De voorgelegde keuzes zijn ingestoken vanuit de stappen ‘Weten, Willen en Werken’ en worden steeds voorzien van een korte inleiding. Gespreksleider Harrie Timmermans daagt vertegenwoordigers van de verschillende keuzes vervolgens uit om zich verder uit te spreken. Het gesprek over het waarom van de keuze wordt snel een geanimeerd groepsgesprek waardoor niet alle keuzes even uitgebreid aan bod komen.

 

Weten

klimaatadaptatie Weten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leon van de Moosdijk en Lex Huijbers geven samen met Peter van Dijk een inleiding vanuit het perspectief gemeente Someren, en vanuit de waterschappen. Hun pleidooi: We leggen veel focus op wateroverlast, maar het gaat juist ook om droogte, hittestress en bodem! Het is vijf dagen per jaar te nat en 360 dagen te droog. En burgers kloppen alleen bij de gemeente aan voor die vijf dagen….Complicerende factor is bovendien dat degenen die overlast ondervinden bereid zijn om mee te denken en –werken en -betalen aan een oplossing. Maar hogerop in het watersysteem hebben vaak juist  de (meer afzijdige) burgers zónder overlast de sleutel voor de oplossing in handen.

Erik van Merrienboer stelt daarom de vraag of te sturen valt via prijs/kwaliteit/serviceniveau? Die aanpak werkt heel goed in de energietransitie: ‘Het is goed voor de wereld en voor je eigen beurs’.

 

Willen

Klimaat adaptatie Willen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De meeste gemeenten hebben wel al hun ambities of beleid verwoord. Ook uitvoeringsprogramma’s zijn opgesteld of in de maak. Dat lijkt tegenstrijdig met de uitslag van de vorige stelling, waar allen op één na aangeven niet genoeg te weten. Direct wordt dan ook de observatie gemaakt dat ‘ook wie niet genoeg weet wel al een uitvoeringsprogramma heeft’. De tegenstrijdigheid is inderdaad een schijnbare,  weten-willen-werken is een cyclisch proces van lerend aan de slag, de aanpak gaandeweg verrijken vanuit ‘weten’ en kleine stapjes laten zien richting de burgers.

 

Tom van den Nieuwenhuijzen geeft aan dat gemeente Son al een klimaatvisie heeft vastgesteld en concreet bezig is met herinrichting van de Gentiaanwijk. Ook de plannen van de waterschappen “Leven De Dommel” en “Weer een uitdaging” worden genoemd als goed voorbeeld van een actieplan met duidelijke verbinding naar de burgers. Lex Huibers geeft aan dat de waterschappen graag willen en vraagt de gemeenten om mee te doen.

Één gemeente kan zich in geen van de keuzes vinden en gaat ook in 2018 niet aan de slag met een uitvoeringsprogramma specifiek rond klimaatadaptatie: daar is men van mening dat de aanpak die nodig is veel breder moet zijn dan het waterspoor dat - landelijk, maar ook in deze sessie - het meest wordt aangehaald. Hun strategie: de klimaatopgave laten meelopen met overige kwaliteitsverbeteringen, zoals rond groen of gezondheid.

 

Werken

Klimaatadaptatie Werken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

We zijn nog niet klaar voor de toekomst. Er is veel ambitie, maar er zijn nog te weinig concrete projecten met name op droogte en hittestress. Mary-Ann Schreurs voegt het belang van aanpak op meerdere schalen  toe. Binnen het watersysteem, maar ook in de samenwerking met partners, om de genoemde ambities ook werkelijk te kunnen halen. Zo is er het MIRT-Zuid overleg met de minister voor de grote lijn, naast het ‘kleine geluk’ van de lokale aanpak.

 

Dat kleine geluk kan niet zichtbaar genoeg zijn, diverse bestuurders onderstrepen het belang van bewustwording: mensen dit is een actueel collectief probleem dat onze gezamenlijke inzet en bijdrage vraagt. Het is van groot belang om juist ook de burger te motiveren. Dat kan bijvoorbeeld met subsidieregelingen voor afkoppelen of differentiatie van rioleringsbelasting wat bij gemeente Son al in de steigers staat. Het boekje ‘Natte voeten’  werkt goed op scholen.

 

Uit de vele voorbeelden van afkoppelsubsidies blijkt dat er alleen echte spin off komt bij de burgers als je afkoppeling (op een ‘ontzorgende’manier) aanpakt tijdens herinrichting van de openbare ruimte. Dit pleit er voor vanuit de waterketensamenwerkingen de verbinding met het ruimtelijk ordening spoor op te pakken.

 

Tot slot

Het atelier heeft geleid tot zicht op de diversiteit aan aanpakken in de verschillende gemeenten en het besef dat we daarin meer van elkaar kunnen leren. Voor het maken van concrete afspraken over samenwerking was onvoldoende tijd maar de tijd is wel rijp om elkaar hier in te vinden en vervolgstappen te maken. Bijvoorbeeld in de vorm van een klimaatplatform waar ervaringen en vragen rondom het Weten, Willen en Werken bij elkaar gebracht worden, met als doel het klimaatbestendig(er) maken van de regio Zuidoost Brabant. En/of in de vorm van een klimaatactie-plan voor de regio tegen de achtergrond van de ISR - zie bijvoorbeeld ‘Regio Noordoost-Brabant klimaat-robuust in 2030’. Een eerstvolgend moment voor een bestuurlijke vervolgstap zou het Regionaal Platform van 21 februari 2018 kunnen zijn. Wordt vervolgd dus!

 

Aanwezigen:

Gemeente Asten                       Theo Martens               Wethouder

Gemeente Deurne                     Helm Verhees               Wethouder

Gemeente Eindhoven               Mary Ann Schreurs       Wethouder

Gemeente Heeze-Leende          Toon Bosmans             Wethouder

gemeente Laarbeek                  Joan Briels                   Wethouder

Gemeente Nuenen c.a.             Henk Pero                    Wethouder

Gemeente Oirschot                   Frans van Hoof             Wethouder

Gemeente Reusel-de Mierden   Cees van de Ven          Wethouder

Gemeente Someren                  Leon van de Moosdijk  Wethouder

Gemeente Son en Breugel        Tom van den Nieuwenhuijzen     Wethouder

Gemeente Veldhoven               Letty Demmers-van der Geest   Burgemeester

Gemeente Waalre                     Paul van Liempd          Wethouder

Waterschap Aa en Maas           Peter van Dijk               DB-lid

Waterschap de Dommel            Lex Huijbers                 DB-lid

Provincie Zeeland                     Heleen  Hamelink          Jurist Omgeving

Metropoolregio Eindhoven        Ab Oosting                   Netwerkregisseur

Provincie Noord-Brabant           Erik van Merrienboer     Gedeputeerde Ruimte en Financiën

 

Organisatie:

(Dag)Voorzitter: Harrie Timmermans

Metropoolregio Eindhoven: Pieter Goossens, Netwerkregisseur

Gemeente Someren: Pieter de Groot, Verbinder Samen Klimaatbestendig Someren

Gemeente Eindhoven: Rosalie Franssen, Adviseur Klimaatbestendige stad

Provincie Noord-Brabant: Evelien Verbauwen, Sr. beleidsmedewerker Klimaatadaptatie

Waterschap Aa en Maas : Karin van der Hoeven, Gebiedsadviseur

 

Naar overzicht

Reageer op dit artikel

velden met een * zijn verplicht
 

Delen

FacebookTwitterLinkedIn